نگاهِ آفتاب

«پنجره‌ای نو به جهان جلال‌الدین»؛ علیرضا رضایت

از ســال 2009 نشــریه‌ای تخصـصی بــا عنـوان Mawlana Rumi Review آغـاز به کار کرد که به‌طور خاص بـه آثار، مــیراث ادبی، و اندیشـه صوفیانـه و عارفانـه مولانا می‌پرداخت. این نشــریه که در کتابخانه بریتانیا در لندن و با حمایت مؤسسه مولانا در دانشگاه خاورنزدیک قبرس منتشر می‌شد، حاوی مقالاتی به انگلیسی و فرانسه درباره مولانا بود و بــه جرأت می‌توان آن را تنها نشـریه تخصصی مولوی‌پــژوهی در زمان حاضر دانسـت. مبتکر و متولی آن نشـریه، زنده‌یاد لئونارد لویزون بود که با مرگش به سال 2018 آن نشریه هم متوقف شد.

 

کتاب فلسفه وجد که در این مقال نگاهی اجمالی به محتوای مقالات آن می‌اندازیم از آثاری اسـت که بـه همت همـین مولاناپـژوه بـزرگ فراهم آمـد و شــامل مجموعه مقالاتی است که نخسـتین بار به شکل سخنرانی در سـمپوزیومی کــه در پانزدهم و شانزدهم دســامبر 2007 در ترکیه برگزار شد، ارائه شدند.

 

لئونارد لویزون (1953-2018) ازجمله محققان و مستشرقان امریکایی در روزگار ماست. او از کودکی با مولانا آشنا شد و به تحقیق در افکار و آثار او پرداخت. شــوق مولوی‌پژوهی تا آنجا بود که برای فهم اشعار مولانا فارسی آموخت و حتی دکترای خود را در زبــان فارسی گرفت. موضوع رســاله‌اش نــیز «تصحیــح انتقــادی دیــوان شــمس تبریــزی» بــود.

 

مقالات مجموعۀ حاضر را نویسندگان و محققانی از اروپا، امریکا و ایران نگاشته‌اند که هریک در حوزه کار خویـش صاحب‌نظرند. هدف تمامی مقالات موجود، بررسی تفکر عرفانی مولانا در بستر سنت صوفیانه است.

 

این کتاب به چهار بخش تقسیم می‌شود: بخش نخست، شامل مطالبی در باب وجد است. مقالات این بخش به مضامین اشعار مولانا می‌پردازند. بخش دوم، به وحدت صوفیانه از منظر مولانا توجه دارد. بخش سوم، آثار مولانا را از چشم‌اندازهای تاریخی و الهیاتی می‌نگرد و نهایتاً بخش چهارم در ارتباط با بحث عشق، معنا و ساختار آن در مثنوی است.

 

یکی از محسنات این مجموعه، تمرکز پژوهش بر وجه صوفیانه و عرفانی صاحب مثنوی است. در عین حال، مطالب یا دست‌کم مضمون برخی مقالات بعضاً رنگ و بوی تکرار دارند (به‌طور خاص، مســأله عشــق) و این البته بیشتر به دلیل تمرکز مطالعات مولوی‌پژوهی بر وجه عرفانی است. مع‌الوصف، چند نگرش جدید در مقالات می‌توان یافت که کم‌سابقه است. یکی از بداعت‌ها مسأله رویکرد تاریخی به آثار مولاناست.

 

متن کامل این نوشته علیرضا رضایت را در شمارۀ نخست نگاه آفتاب، بخش قفسه بخوانید

No Internet Connection